bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort alanya escort antalya escort diyarbakır escort
istanbul escort bayan , escort bayan istanbul , şişli escort , kadıköy escort , beylikdüzü escort , sakarya escort escort sakarya
Bugun...


ALİ CESUR ONMAZ

facebook-paylas
WUHAN CORONAVİRUS SALGININA AKADEMİK BAKIŞ
Tarih: 23-01-2020 15:57:00 Güncelleme: 23-01-2020 15:57:00


Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan Coronavirüs (2019-nCoV) salgını Aralık ayından itibaren yüzlerce kişiyi etkiledi. Virüsü ilk kez çözen bilim adamı Leo Poon, muhtemelen bir hayvanda başladığını ve insanlara yayıldığını düşünmektedir.

Wuhan salgınının arkasındaki yeni virüsun, koronavirüs adı verilen bir aileye ait olduğu tespit edildi. Koronavirüsler hayvanlar arasında yaygın olan büyük bir virüs grubudur. Koronavirüs, elektron mikroskobu altındaki kraliyet tacı şeklindeki karakteristik görüntüsünden dolayı taç anlamına gelen Latince Corona’dan türetilmiştir. Koronavirüsler, 1970'lerin başından itibaren hayvanlarda hastalıklara neden olduğu kabul edilmekte olup, öncelikle memelilerin ve kuşların üst solunum ve gastrointestinal sistemini enfekte etmektedir. Koronavirüsler çiftlik hayvanlarında ve evcil hayvanlarda, bazıları ciddi olabilecek ve tarım endüstrisi için bir tehdit olabilecek bir dizi hastalığa neden olur.

Tavuklarda, bir koronavirüs olan enfeksiyöz bronşit virüsü (infectious bronchitis virus, IBV) sadece solunum yolunu değil aynı zamanda ürogenital sistemide etkileyerek farklı organlara yayılabilir. Sığırlarda (bovine coronavirus, BCV) ve domuzlarda bulaşıcı gastroenterit koronavirüsleri (transmissible gastroenteritis coronavirus, TGEV) barsak yangısı ve ishale yol açmaktadırlar. Kedi koronavirüsünün iki formu olup, kedi enterik koronavirüs (Feline coronavirus, FCoV) daha az klinik önemi olan bir patojendir, ancak bu virüsün spontan mutasyonu yüksek mortalite ile ilişkili bir hastalık olan kedi enfeksiyöz peritonitisine (feline infectious peritonitis, FIP) neden olabilir. Benzer şekilde, gelincikleri enfekte eden iki tip koronavirüs vardır; ilk tip gelincik enterik koronavirüs, epizootik kataral enterit (epizootic catarrhal enteritis, ECE) olarak bilinen bir gastrointestinal sendroma ve ikinci tip ferret sistemik coronavirüs olarak bilinen virüsün daha öldürücü bir sistemik versiyonuna (ferret systemic coronavirus, FSC) neden olur. İki tür köpek koronavirüsü (CCoV) vardır, bunlardan biri hafif gastrointestinal hastalığa neden olan virüstür ve diğeri solunum yolu hastalığına neden olmaktadır. Çalışmalar, kedileri ve köpekleri etkileyebilecek pantropik köpek coronavirüsünün köpekler için ölümcül olabileceğini gösteriyor. Fare hepatit virüsü (mouse hepatitis virüs, MHV), özellikle laboratuvar farelerinin kolonileri arasında yüksek ölüm oranına sahip salgın bir murin hastalığına neden olan bir koronavirüstür. Yine HKU2 ile ilişkili bir yarasa coronavirüsü, domuzlarda akut diyare sendromu olarak adlandırılan (swine acute diarrhea syndrome coronavirus, SADS-CoV) ishale neden olur.

Koronavirüsler hayvanlar arasında yaygın olan büyük bir virüs grubudur ve nadir durumlarda bilim adamları tarafından zoonoz olarak adlandırılmaktadır. İnsanlarda görülen enfeksiyonların %60’ı zoonozdur yani insanlar ve hayvanlar arasında müşterek seyreder. Zoonotik hastalıklara virüsler, bakteriler, parazitler ve mantarlar gibi zararlı mikroorganizmalar neden olur. Bu mikroorganizmalar insanlarda ve hayvanlarda hafif ila ciddi hastalık ve hatta ölüme kadar birçok farklı hastalık türüne neden olabilir. İnsanlar ve hayvanlar arasındaki yakın bağlantı nedeniyle, insanlarda zoonotik hastalıklara neden olabilecek mikroorganizmalarla enfekte olabileceği ortak yolların farkında olmak önemlidir. Bulaşma doğrudan temas (tükürük, kan, idrar, dışkı vb.), dolaylı temas (hayvanların yaşadığı ve dolaştığı alanlarla veya mikroplarla kontamine olmuş nesnelerle veya yüzeylerle temas etmek) yoluyla, vektör kaynaklı (bir kene veya sivrisinek veya pire gibi bir böcek tarafından ısırılmak) ve gıda kaynaklı (kontamine bir şey yemek veya içmek, pastörize edilmemiş süt, az pişmiş et, yumurta veya enfekte bir hayvandan dışkısı ile kontamine çiğ meyve ve sebzeler gibi) olabilmektedir. Doğal olmayan koşullarda hayvanların bir araya getirilmesi, çok fazla stres altında kötü koşullarda barındırılması, hasta olmaları ve başta viruslar olmak üzere diğer mikroorganizmaları bulaştırmaları için iyi bir fırsat yaratabilir. Bu durum insanlarda da hastalıkların ortaya çıkma riskine yol açabilmektedir. Virüs ve hayvan arasındaki bu etkileşim, ortaya çıkan salgının kaynağını izlemeye de yardımcı olabilmektedir. Ayrıca erken teşhis testlerinin geliştirilmesi, salgının hangi virüs çeşidinden kaynaklandığının belirlenmesinde ve hastalığa karşı önlem alınmasında oldukça önemlidir. Hastalığın antibiyotikle tedavisinin olmaması ve virusun mutant formlara dönüşerek hastalık yapma yeteneğinin güçlenmesi bu hastalığa karşı hijyen, koruma ve kontrol önlemlerinin alınmasını önemli kılmaktadır.

Koronavirüsler, bazıları insanlarda hastalığa neden olan büyük bir virüs ailesidir, diğerleri ise develer, genç yaşlı sığırlar, domuzlar, kediler, köpekler, kuşlar, ve yarasalar da dahil olmak üzere hayvanlar arasında dolaşmaktadır. Yarasalar bilim adamları tarafından artık tüm büyük koronavirüslerin orijinal kaynağı olarak kabul edilmektedir. Son dönemlerde ortaya çıkan koronavirus kaynaklı Ağır Akut Solunum Sendromu (severe acute respiratory syndrome, SARS) ve Orta Doğu Solunum Sendromu (Middle East respiratory syndrome, MERS) gibi zoonoz karakterli salgınların yarasaların ağız veya dışkı yoluyla kirlettiği meyveleri yiyen evcilleştirilmiş memeli hayvanlar tarafından insanlara sıçradığı tahmin edilmektedir. Bu durumda koronavirüs enfeksiyonlarının kaynağının yarasalar olduğu ve virusun insanlara ulaşmak için misk kedileri, rakun köpekleri ve porsuk gibi yaban havyanları ile deve gibi memeli hayvanları bir köprü olarak kullandığı düşünülmektedir. Bu bağlamda yaban hayatı ticaretinin yasaklanması, hem yaban hayatının orjinal halinin korunmasında hem de hastalıkların yayılımının önlenmesinde etkili olacağı kanısını doğurmaktadır. Ayrıca günümüzde ülkeler arası ulaşımın kolay olmasının zoonoz hastalıkların taşınmasını kolaylaştırdığı düşünüldüğünde, hem insan hem de hayvan hareketlerinin kontrollü bir şekilde yapılması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.

Günümüzde insanlar, hayvanlar ve çevrenin giderek artan yakınlaşması sonucu ortaya çıkan durum, bu konudaki zorlukların tek sağlık kavramı ile ele alınması gerekliliğini bir kez daha ortaya koymuştur. Ülkemizde ve dünyada yeni zoonoz hastalıkların ortaya çıkmasını ve yayılmasını önlemek için, tek dünya, tek tıp, tek sağlık konseptine uygun olarak için beşeri hekimler, veteriner hekimler, gıda sektörü çalışanları ve çevre mühendislerinin işbirliği yaparak bir takım ekseninde birlikte çalışmaları zorunludur.

Ayrıca sağlık bilimleri alanında yüksek lisans diploması ile mezun olan Veteriner Hekimler’in modern dünyada olduğu gibi Sağlık Bakanlığı bünyesinde istihdam edilmeleri zoonoz karakterli salgınların takibi, kontrol ve önlenmesinde oldukça önemlidir.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 6 5 0 1 15 2 16 +13
2 Fenerbahçe 6 4 0 2 10 5 14 +5
3 Galatasaray 6 3 2 1 8 5 10 +3
4 Fatih Karagümrük 6 2 2 2 9 7 8 +2
5 Çaykur Rizespor 6 2 2 2 9 8 8 +1
6 Kasımpaşa 6 2 2 2 4 3 8 +1
7 Antalyaspor 6 2 2 2 6 8 8 -2
8 Yeni Malatyaspor 6 2 2 2 6 9 8 -3
9 Göztepe 6 1 1 4 10 7 7 +3
10 BB Erzurumspor 5 2 2 1 7 6 7 +1
11 Başakşehir FK 6 2 3 1 7 7 7 0
12 Beşiktaş 5 2 2 1 8 9 7 -1
13 Gaziantep FK 6 1 1 4 8 9 7 -1
14 Sivasspor 5 2 2 1 5 6 7 -1
15 Hatayspor 4 2 1 1 3 6 7 -3
16 Konyaspor 5 1 1 3 5 3 6 +2
17 Kayserispor 5 2 3 0 4 8 6 -4
18 Trabzonspor 6 1 3 2 6 10 5 -4
19 Denizlispor 6 1 3 2 5 10 5 -5
20 Gençlerbirliği 5 1 3 1 3 6 4 -3
21 MKE Ankaragücü 4 0 3 1 4 8 1 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 7 5 0 2 16 7 17 +9
2 İstanbulspor 7 5 1 1 15 6 16 +9
3 Adana Demirspor 7 4 1 2 14 6 14 +8
4 Samsunspor 7 4 1 2 11 7 14 +4
5 Ankara Keçiörengücü 7 4 2 1 8 6 13 +2
6 Altınordu 7 4 2 1 11 10 13 +1
7 Giresunspor 6 3 1 2 11 10 11 +1
8 Altay 6 3 2 1 10 4 10 +6
9 Balıkesirspor 7 3 3 1 8 9 10 -1
10 Adanaspor 7 2 2 3 10 9 9 +1
11 Akhisarspor 7 2 2 3 6 5 9 +1
12 Bursaspor 7 2 4 1 12 13 7 -1
13 Menemenspor 7 1 3 3 6 11 6 -5
14 Bandırmaspor 7 1 4 2 6 11 5 -5
15 Ümraniyespor 7 1 4 2 8 15 5 -7
16 Ankaraspor 7 1 5 1 4 12 4 -8
17 Boluspor 7 0 4 3 4 8 3 -4
18 Eskişehirspor 7 0 4 3 2 13 3 -11
Takım O G M B A Y P AV
1 Turgutluspor 6 5 1 0 6 3 15 +3
2 Serik Belediyespor 6 4 0 2 11 2 14 +9
3 Eyüpspor 6 4 1 1 12 6 13 +6
4 Van Spor 6 3 1 2 4 3 11 +1
5 Kırklarelispor 6 2 0 4 7 1 10 +6
6 Karacabey Belediyespor 6 3 2 1 7 4 10 +3
7 Elazığspor 6 3 2 1 9 8 10 +1
8 Bayburt Özel İdare Spor 5 3 2 0 6 5 9 +1
9 Sakaryaspor 6 2 1 3 5 4 9 +1
10 Tarsus İdman Yurdu 6 2 1 3 10 10 9 0
11 Etimesgut Belediyespor 6 2 2 2 5 4 8 +1
12 Mamak FK 6 2 2 2 6 6 8 0
13 Kırşehir Belediyespor 6 2 2 2 5 5 8 0
14 Pendikspor 6 2 3 1 10 8 7 +2
15 Pazarspor 6 2 4 0 9 15 6 -6
16 Sivas Belediyespor 5 1 2 2 7 7 5 0
17 Bodrumspor 6 1 4 1 7 9 4 -2
18 1922 Konyaspor 6 1 4 1 3 5 4 -2
19 Kastamonuspor 6 0 4 2 6 14 2 -8
20 Kardemir Karabükspor 6 0 6 0 2 18 0 -16
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 5 4 1 0 12 4 12 +8
2 Diyarbekirspor 5 4 1 0 7 2 12 +5
3 Fatsa Belediyespor 5 4 1 0 7 3 12 +4
4 Çankaya FK 5 4 1 0 8 5 12 +3
5 Arnavutköy Belediye 5 3 0 2 6 3 11 +3
6 Belediye Derincespor 5 2 1 2 7 5 8 +2
7 Ofspor 5 2 1 2 8 7 8 +1
8 Yeşilyurt Belediyespor 5 2 2 1 8 6 7 +2
9 Kızılcabölükspor 5 2 2 1 8 7 7 +1
10 Artvin Hopaspor 5 2 2 1 6 7 7 -1
11 Edirnespor 5 2 3 0 6 8 6 -2
12 Payasspor 5 1 3 1 3 6 4 -3
13 Nevşehir Belediyespor 5 1 4 0 4 8 3 -4
14 1877 Alemdağspor 5 0 3 2 2 8 2 -6
15 Kemerspor 2003 5 0 4 1 5 10 1 -5
16 Manisaspor 5 0 4 1 3 11 1 -8
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 30/10/2020 Fatih Karagümrük vs BB Erzurumspor
 30/10/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
 31/10/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 31/10/2020 Göztepe vs Alanyaspor
 31/10/2020 Galatasaray vs MKE Ankaragücü
 01/11/2020 Çaykur Rizespor vs Kayserispor
 01/11/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
 01/11/2020 Beşiktaş vs Yeni Malatyaspor
 02/11/2020 Antalyaspor vs Fenerbahçe
 02/11/2020 Hatayspor vs Sivasspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 30/10/2020 Balıkesirspor vs Adanaspor
 30/10/2020 Tuzlaspor vs Altay
 31/10/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 31/10/2020 Bursaspor vs Boluspor
 31/10/2020 Menemenspor vs Ankaraspor
 31/10/2020 Altınordu vs Bandırmaspor
 01/11/2020 Ankara Keçiörengücü vs İstanbulspor
 01/11/2020 Eskişehirspor vs Akhisarspor
 01/11/2020 Adana Demirspor vs Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/10/2020 Etimesgut Belediyespor vs Serik Belediyespor
 28/10/2020 Eyüpspor vs Pendikspor
 28/10/2020 Kastamonuspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 28/10/2020 Kırklarelispor vs Kırşehir Belediyespor
 28/10/2020 Pazarspor vs Karacabey Belediyespor
 28/10/2020 Sakaryaspor vs Sivas Belediyespor
 28/10/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Mamak FK
 28/10/2020 Turgutluspor vs Kardemir Karabükspor
 28/10/2020 Van Spor vs Bodrumspor
 28/10/2020 1922 Konyaspor vs Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/10/2020 Payasspor vs 1928 Bucaspor
 29/10/2020 Arnavutköy Belediye vs Artvin Hopaspor
 29/10/2020 Belediye Derincespor vs Nevşehir Belediyespor
 29/10/2020 Edirnespor vs Fatsa Belediyespor
 29/10/2020 Kemerspor 2003 vs Çankaya FK
 29/10/2020 Manisaspor vs 1877 Alemdağspor
 29/10/2020 Ofspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 29/10/2020 Diyarbekirspor vs Kızılcabölükspor
resmi ilanlar
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI