Bugun...


HÜSEYİN DÖNGEL

facebook-paylas
İSLAM MEDENİYETİ VE TÜRKLER -1
Tarih: 08-01-2020 22:51:00 Güncelleme: 08-01-2020 22:51:00


Bir medeniyet, her şeyden önce bir değerler, inançlar sistemidir. Müesseseler, bu değerler ve inançlar sisteminin birer eseri olarak ortaya çıkar. Bu yüzden bir medeniyetin doğuşunda , asıl önemli olan ve gerekli olan şey iktisadi, askeri, siyasi vs . müesseseleri değil onların gerisindeki zihniyettir. Bu zihniyeti kaybeden bir medeniyet çöker, yakalayan bir medeniyet inşa eder.

İslam medeniyeti,  eski Yunan ve Roma medeniyetinden sonra gelen tartışmasız en büyük medeniyettir , Batı medeniyetinin son birkaç yüz yıllık hükümranlığına kadar dünyaya hakim olmuş ve parlak bir ömür sürmüştür. Kuşkusuz İslam medeniyetinin gelişmesinde ve yaygınlaşmasında Türklerin muazzam bir katkısı vardır. İslam medeniyetinin üstünlüğü aynı zamanda İslam dünyasının siyasal üstünlüğü manasına gelmekteydi. İslam medeniyetinin üstünlüğü on yedinci yüz yıla kadar sürdü. Bunun en güçlü delili İslam dünyasının siyasi üstünlüklerinin 17. yy’la kadar devam etmiş olmasıdır.

İslam medeniyetinin en parlak devri 9, 10 ve 11. yüz yıllardır. Bu asırlarda , İslam aleminde ilim , felsefe , hukuk, teknoloji , askeri ve idari sahalarda çok parlak gelişmeler oldu. Bu yüz yıllarda göz kamaştırıcı gelişmelerin zirve

yapmasından dolayı , İslam medeniyetinin sonraki çağları , 9, 10 ve 11. yüzyıllara göre sönük kalmıştır. Bu yüzden pek çok kimse 12. yüzyıldan itibaren İslam medeniyetinin gerilediğini ve Moğol istilasıyla da çöktüğünü iddia ederler. Bu iddia gerçekçi değildir. Gerçi Moğol istilasıyla müslümanlar kendi ülkelerinde hakimiyetlerini kaybettiler ;ama kısa sürede kendine gelip  toparlandılar hatta  Moğollar da kısa bir zaman içinde İslam medeniyetinin bir parçası oldular. Moğollar geldikten sonra ilim ve teknolojideki ilerlemeler durmadı , devam etti. Hatta onlar, bu gelişmelere yardımcı oldular.

İslam medeniyetinin üstünlüğü bilfiil 17. yüzyıla kadar sürdü, bunun en sağlam delili bu asra kadar İslam medeniyetinin temsilcisi olan Osmanlı Türk devletinin siyasi üstünlüğüdür. 17.  yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı Türk Devleti , Batıdan askeri , iktisadi , teknolojik , idari ve hukuki bakımdan üstündü. Zaten böyle olmasaydı Avrupa üzerinde siyasi üstünlük gösteremezdi.çünkü bu üstünlük sadece kılıç kuvvetiyle sağlanamazdı. Ama o sıralarda Batıda pek dikkati çekmeyen gelişmeler oluyordu ve bu gelişmelerin pratik sonuçları ortaya çıktığı zaman Osmanlılar’, dolayısıyla onların temsil ettikleri İslam dünyası yenildi. İslam medeniyetine karşı Batı medeniyeti üstünlüğü ele geçirdi.

İslam dünyasındaki ilmi ve iktisadi gelişmeyi engelleyen bazı zihniyet meseleleri de vardı. İlim dünyadaki nesneler ve olaylar arasındaki ilişkileri inceler ve buradan birtakım kanunlar ortaya koyar,  sonra bu kanunlardan faydalanıp yeni yeni gelişmelere kapı aralar. İlmin esas vasıtası da akli düşüncedir. Eğer aklı ve akli düşünceyi gündeminizden çıkarırsanız yerinizde sayar , bir müddet sonra da geriler nihayetinde çöküşe geçersiniz. İşte İslam dünyasının 17. yüzyıldan itibaren içine düştüğü durum tam da budur. Artık bu dönemden sonra yazılan eserler hep eskiden yazılan eserlerin  tekrarı düzeyinde kalmış , medeniyetin yaşatılması ve ileriye götürülmesi adına birçok sahada başarı sağlanamamıştır.

Ancak İslam medeniyetinin bazı sahalardaki gelişmesi , İslam dünyasının gerileme döneminde bile devam etmiştir ki musiki bunun en güzel örneğidir. Gerçekten, Türkler tarafından temsil edilen ve Türk -İslam medeniyetinin bir mahsulü olan musiki 19. yüzyılda zirve yapmıştır. İslam medeniyetinin niçin gerilediğine dair tartışmalar kesin bir sonuç vermeyecektir. Bu konuda farklı görüşler ortaya atılmış ve tartışılmıştır. Kısaca bu sebepleri ; bütün İslam alemi, Batı medeniyeti karşısında  hangi sahalarda geri bulunuyorsa, medeniyetimizin gerilemesi bu noktalardaki eksiklikleridir, diye ifade edebiliriz.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

GAZETEMİZ

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HABER ARŞİVİ
HABER ARA
YUKARI